De Buurtinformatienetwerken (BIN) zijn een essentiële pijler van preventie- en veiligheidsbeleid op lokaal niveau. Ze begunstigen de samenwerking tussen burgers, lokale overheden en politie rond gezamenlijke doelstellingen.
Wat is een buurtinformatienetwerk (BIN)?
Een buurtinformatienetwerk (BIN) is een georganiseerd partnerschap tussen burgers, de lokale politie en de lokale bestuurlijke overheid (burgemeester). Het berust op een vrijwillige en overlegde aanpak met als doel de veiligheid en de levenskwaliteit op lokaal niveau te verbeteren, in een integrale en geïntegreerde preventievisie.
Verschillende soorten BIN:
-
Residentiële BIN:
Een residentiële BIN is een lokaal preventiepartnerschap dat wordt gesloten tussen de bewoners van een wijk, de politiezone en de gemeentelijke administratieve autoriteit (de burgemeester). Het maakt tweerichtingscommunicatie mogelijk tussen burgers, vertegenwoordigd door de coördinator, en de gemandateerde politieambtenaar.
-
Sectoriële BIN:
Ze groeperen leden van eenzelfde beroep die te maken krijgen met gelijkaardige specifieke problemen.
-
BIN-Z (zelfstandigen):
Ze groeperen zelfstandigen, handelszaken of bedrijven die gelegen zijn binnen een bepaalde perimeter (handelswijken, industriezones, havens,...)
Doelstellingen van de BIN
BIN hebben verschillende aanvullende doelstellingen:
- Het veiligheidsgevoel verhogen;
- Het versterken van de sociale cohesie;
- Het bewustzijn van het belang van preventie verhogen;
- Het voorkomen van criminaliteit en, in het kader van een integrale en geïntegreerde benadering van veiligheid, het doorgeven van informatie over preventie in de meest ruime betekenis van het woord;
- Een samenwerking tussen burger en politie bewerkstelligen op het vlak van informatie-uitwisseling;
Die worden bereikt door:
- Preventiemaatregelen aan te moedigen en aan te reiken;
- De burger zelf verantwoordelijkheid te laten opnemen in de veiligheidsproblematiek en de informatie-uitwisseling daarover;
- Sensibilisatie om de aangifte- en meldingsbereidheid te verhogen.
De BIN en BIN-Z in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Raadpleeg voor meer informatie over bestaande BIN en BIN-Z de website van uw gemeente of politiezone.
De oprichting van een BIN
Het opzetten van een BIN begint met een analyse van de haalbaarheid van het project en een beoordeling van het engagement van de betrokken partners. Zodra deze fase is afgerond, worden twee essentiële documenten opgesteld:
een charter
een huishoudelijk reglement
Er bestaan modellen van deze documenten. Het charter is een overeenkomst tussen de lokale politie, de bestuurlijke lokale overheid en de coördinator van het BIN die de leden van dit partnership vertegenwoordigt. Het document wordt ondertekend door de BIN-coördinator, de burgemeester en de korpschef van de politiezone.
Een BIN opzetten: de belangrijkste stappen
De stappen die gevolgd moeten worden bij het opzetten van een BIN staan beschreven op de referentiesites:
De erkenning van het BIN
Voordat ze aan de slag kunnen, moeten BIN erkend worden. Het handvest en het huishoudelijk reglement, waarin de criteria zijn opgenomen die gedefinieerd staan in de ministeriële omzendbrief, worden onderzocht door de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken - Algemene Directie voor Veiligheid en Preventie (FOD Binnenlandse Zaken- ADVP).
De evaluatie van het BIN
Een regelmatige evaluatie van de werking van het BIN en de verwezenlijking van de doelstellingen wordt aanbevolen. Deze beoordeling is elke drie jaar verplicht, maar wordt op jaarlijkse basis aangeraden. De FOD beveelt dit aan om een betere continuïteit van het BIN te waarborgen. De evaluatie wordt uitgevoerd door de gemandateerde politieambtenaar en de BIN-coördinator en is gericht op verschillende criteria die in de ministeriële omzendbrief zijn vastgelegd, zoals het aantal ontvangen warme (dringende) en koude (niet-dringende) berichten, statistische politietrends (criminaliteitstrends), het gevoel van (on)veiligheid van de BIN-leden, maar ook op veranderingen in het aantal leden en de impact van het BIN op de relaties tussen de politie en de burgers.
De rollen van iedere betrokkene
-
Op het niveau van het BIN
De BIN-coördinator, waar nodig bijgestaan door plaatsvervangende coördinatoren, is verantwoordelijk voor het organiseren en monitoren van de dagelijkse gang van zaken binnen het partnerschap.
Op lokaal niveau, lokale overheden worden uitgenodigd om:
> de oprichting van een BIN aan te moedigen;
> hun activiteiten te ondersteunen, met name door middelen beschikbaar te stellen;
> initiatieven te stimuleren die de sociale cohesie versterken.De gemeentelijke preventiediensten spelen een sleutelrol in de verspreiding van preventie-adviezen aangepast aan de lokale situatie in het kader van een geïntegreerde en integrale preventiebenadering.
Op niveau van de politie : een of meerdere politieambtenaren worden als BIN-contactpersoon aangesteld door de lokale korpschef, meestal binnen de buurtpolitie. -
Op het niveau van de FOD Binnenlandse Zaken
De FOD Binnenlandse: Zaken is verantwoordelijk voor het toezicht op en de ontwikkeling van het regelgevend kader, in het bijzonder via de ministeriële omzendbrief over de BIN. In samenwerking met het BIN-expertisecentrum (VZW) is de FOD Binnenlandse Zaken onder meer verantwoordelijk voor:
> strategisch beheer van BIN;
> de goedkeuring van de handvesten;
> het beheer van de databanken van de BIN;
> het verspreiden van informatie betreffende de BIN;
> de organisatie van regelmatige BIN-events;
> deelname aan provinciale werkgroepen.
Er is ook een nationaal ondersteuningscomité opgericht dat zich onder andere bezighoudt met wijzigingen in de regelgeving en het delen van beste praktijken.
De rol van safe.brussels
Safe.brussels ondersteunt de ontwikkeling en goede werking van Buurtinformatienetwerken in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Onze rol bestaat erin om:
- gemeenten en politiezones te ondersteunen en adviseren voor het opstarten van BIN of BIN-Z;
- de feedback van goede praktijken tussen de lokale actoren aan te moedigen.
Concreet houdt deze begeleiding in:
- de jaarlijkse organisatie van een regionaal ontmoetingsplatform, gelijkwaardig aan de provinciale vergaderingen die elders in België worden georganiseerd (wijzigingen aan de omzendbrief, uitwisselingen van ervaringen, actuele kwesties, enz.);
- de verspreiding van materialen en tools bestemd voor gemandateerde leden in politiezones.
Nuttige documentatie en bronnen
Regelgevingskader
- Ministeriële omzendbrief van 19 februari 2019
Publicaties en informatiemateriaal
- Lokale preventiepartnerschappen voor zelfstandige ondernemers (BIN-Z)
- De buurtinformatienetwerken voor de burgers
- Buurtinformatienetwerken